İLHAN SEVİN

GÖNÜMÜZÜN SORUNU: TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI

Anne babaların en çok şikayetçi oldukları bir konu da çocuklarının uzun süreli bilgisayar ve internet kullanımıdır. Teknoloji bir bağımlılık mıdır? Uzmanların bu konuda çok farklı değerlendirmeleri var. Ama bir gerçek var ki Y ve Z kuşağının vazgeçilmezi olan bilgisayar ve internet, son yıllarda anne babaları en çok endişelendiren durum olarak karşımızda duruyor.

Özellikle anne-babalardan çok sık duyarız. Çocuğum bilgisayarın başında saatlerce kalıyor”, “Sürekli oyun oynuyor”, “Sosyal medyada çok fazla zaman geçiriyor”. Psikologlara, pedagoglara ve eğitimcilere sık başvuran anne babalar bazen çocuklarının teknoloji tutkusu karşısında çaresiz kalıyorlar.

Peki, teknoloji kullanımı gerekli midir? Günümüzde teknoloji gerekli olduğu kadar bir ihtiyaçtır da… Bu konuda herkesin hemfikir olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. O zaman çocukların teknoloji kullanmasında anne babaları rahatsız eden asıl sorun ne? Anne babaların çocuklarının teknolojiyi kullanmasında değil, teknolojinin onları kullanması ve yönlendirmesi konusunda endişeleri söz konusudur. Bir anne baba, çocuğunun bilgisayar ve interneti amacına uygun ve orantılı kullandığı zaman tehlikeli bir durum görmüyor. Ama teknolojiyi amacı dışında ve sürekli olarak kullandığı zaman rahatsızlık duyuyor, tehlikeli görüyor.

İşte asıl sorun tam da burada başlıyor. Anne-babalar, çocuklarının uzun zaman geçirdikleri ve amacı dışında kullanılan teknoloji tutkusu karşısında ne yapmalı?

Bu konuda en başta şu tespiti yapmak gerekiyor. Teknoloji aslında bağımlılıktan daha çok, çocuğun kontrol ihtiyacını gideren ve amacını gerçekleştirmek istediği bir mecradır. Örneğin, playstation oyunlarında her şey bireyin kontrolü altındadır. İstediği şekilde oyundaki her unsuru yönlendirebilmekte ve oynatabilmektedir. İşte bu duygu insanın kontrol ihtiyacını gidermesini sağlar. Oyunda her puan alışı da amacını gerçekleştirmesini sağlar.

Eğer teknoloji kullanımına bu açıdan bakılırsa çözüm adına daha kolay yol alınabilinir. Nasıl mı? Bakın dikkat ederseniz ilkokul, ortaokul ya da lise çağındaki öğrenciler interneti ve bilgisayarı okuldan daha çok evde kullanma ihtiyacı duyuyorlar. Günümüzde artık hemen her okulda akıllı tahta, internet ve bilgisayar var. Ama öğrenciler okuldaki bu teknolojik aygıtları evdekine göre daha az kullanıyorlar. Neden mi? Çünkü okul ortamında öğretmen otoritesi altında ödevlerini ve araştırmalarını yaparken teknolojiyi kullanmak zorunda kalıyorlar. Yani otokontrol ve seçme özgürlüğü öğretmende. Bu durumda öğrenci kontrol ihtiyacını giderememiş ve amacını gerçekleştirmemiş oluyor.

Oysa ev, öğrencinin teknoloji kullanımında, kontrol ihtiyacını giderebildiği ve amacını gerçekleştirebildiği özgür bir ortamdır. Bu durumda evde çocukların ve gençlerin teknoloji başında geçirdikleri zaman daha fazladır. Çünkü bilgisayarı ve interneti istediği gibi kullanma özgürlüğüne sahiptir.

Annesi ve babası tarafından, bilgisayarı ve interneti zorla elinden alınan çocuk, internet cafede ya da başka ortamlarda amacını gerçekleştirmek ve kontrol ihtiyacını gidermek ister. Bu daha tehlikeli bir durumdur! Yapılması gereken, çocukların ve gençlerin kontrol ihtiyaçlarını gidermelerini ve amacını gerçekleştirmesini sağlamaktır. Bu doyum sağlandığı zaman, teknoloji daha kontrollü ve amacına uygun kullanılacaktır.

İLHAN SEVİN

Eğitimci

twitter.com / @sevinilhan4