Okullarda Örgütsel Sessizlik Yansımaları

"Öğrencilerimizle iletişim eksikliğimiz, onlarda güven duysunun zedelenmesine neden olacaktır." diyen Seyitgazi İlçe Milli Eğitim Müdürü Nazmi Avcı "Okullarda Örgütsel Sessizlik Yansımaları"nı bizler için kaleme almış. Paylaşıyoruz...

Bu yazımda eğitimde katılımcı olmanın ve ekip çalışmasının yaşandığı durumlarda başarılı okul ve kurumları ortaya çıkarmak için neler yapılabileceğini konuşmak istedim. Ayrıca, bir örgüt olarak kabul ettiğimiz okulu nasıl daha etkin hale getirmenin yolları üzerinde de duracağız.

Okullar, belli bir sosyal çevrede faaliyet gösteren sistemlerin küçük üniteleridir. Okul kültürü, bireyleri topluma kazandırmayı sağlayan ve birçok kültürel ağı birbirine bağlayan bir alandır. Okullardaki paydaş adı verilen kişi ve grupların hedeflerinin aynı olması, bu hedefler doğrultusunda davranışlarının şekillenmesi onların ortak okul kültürlerini yansıtmaktadır. Paydaşların kendi yeteneklerini ve kabiliyetlerini ortaya çıkarabilmeleri ancak iyi bir iletişim sayesinde gerçekleşir. Bu da düşüncelerini rahat bir ortamda paylaşmalarının sonucu olarak daha yaratıcı fikirlerin ortaya çıkmasını sağlayacak ve kurum kültürünün demokratik bir yapı içinde şekillenmesine olanak sağlayacaktır. Okuldaki uyum ve ekip ruhunun gelişmesi başarılı bir kurum olma yolunu etkileyerek, performansları olumlu noktalara ulaştıracaktır.

Ancak, örgüt kültüründe görülen bu uyum ve ekip ruhu bazı kurumlarda kendisine bulamamaktadır. Kontrol düzeyi yüksek bir kurumda çalışanlar; çatışan fikirler, korku, sindirme ve propaganda yolu ile çok yakın takip mekanizması kurularak ve çok sıkı yönetilmeye çalışılır. Oysa bu çatışmaları ve fikir ayrılıklarını doğru yönetmenin yolu herkesin yanlış giden bir şeyler ile ilgili konularda doğru ve dürüst bir şekilde konuşması ile gerçekleşir. Demokratik ve kaliteli bir ortam bu şekilde oluşturulabilir. Aksi halde müzakere edilmeden ve tartışılmadan alınan kararlar şeffaflıktan uzaktır. (Calpham ve Cooper, 2005: 288). Böylesi kurumlarda, iş yeri konuşma özgürlüğü olgusundan bahsetmek mümkün olmayacak devamında ise örgütsel sessizlik kavramı kendisini gösterecektir. Bu durumun sınıf içerisinde bir yansıması olarak da sınıf ortamında aşırı disiplin ve baskıcı yönetim, öğrencilerin düşünce gelişimine ket vurmaktadır. Sınıf ortamında ayrıca sınıfın belli bir kesimi ile ders yapmak diğer öğrencilerin sessizliğine zemin hazırlamaktadır.

Öğrencilerimiz ile iletişim eksikliğimiz onlarda güven duysunun zedelenmesine neden olacaktır. Derslere karsı ilgisizlik kendini gösterip, onları sessizlik moduna yöneltecektir. Bu sessizlik süreci ile baş etmek için sınıfta öğrencilerin aktif olmalarını sağlamak için tüm öğrencilere süre kullanımında adaletli davranmak gerekmektedir. Problemleri sınıfça farklı bakış açıları ile çözmek, düşünce sistemini güçlendirerek, ekip ruhu ve sınıf iklimi üzerinde olumlu etkiler ve tutumlar oluşturacaktır.    

Çeşitli araştırma sonuçlarının da gösterdiği gibi genel olarak örgüt yöneticilerinin muhalif seslere çok fazla toleransı yoktur. Korku ve sindirme kültürünün olduğu bir ortamda çalışanlar sessiz kalmaya mecbur kılınırlar ve kurum politikalarına müdahaleye ve yönetimsel yetkilere karşı isteksiz bir tavır sergilerler. Önemli bir paydaş grubu olarak çalışanlar bilirler ki; çoğu zaman fikirleri üst yönetim ile iletişim halinde olamayacaktır. Özellikle kamu örgütlerinde işler, fikirler, her zaman üst yönetim ile sınırlı olarak kalmaktadır (Calpham ve Cooper, 2005). Böylelikle, kurumlarda örgütsel bağlılık ve kuruma duyulan güven boyutunda olumsuzluk ortaya çıkmaktadır.

Kurum içindeki bu karşılıklı güvensizlik ortamı en çok işyerine zarar vermektedir. Okuldaki paydaşların konuşmayı riskli görmesi, işle ilgili konularda fikir ve çözümleyici alternatiflerden kaçınması yaşanan sorunların çözümünü olumsuz etkilemektedir. Bu durum da kurumsal gelişme ve yeni fırsatların kaçırılmasına neden olmaktadır. Paydaşların ortamda yaşadıkları stres, performanslarını olumsuz etkilemekte ve verimi düşürmektedir. Yöneticilerin olumsuz geri bildirim korkuları, bilgi girişlerinde uyumsuzlukların oluşmasına, bu nedenle yanlış karar alma ya da etkili kararların alınamamasına neden olmaktadır. Çalışanlara ön yargılı davranılması, onların kendilerine değer verilmediğini hissetmesi, bu nedenle güven azlığından dolayı otomatik olarak verimin düşmesine neden olmaktadır.

Bu anlamda sessizlik iklimi ve sessizlik davranışları ile mücadele etmede üst yönetime daha fazla görev düşmektedir. Onun için eğitim kurumlarında, okul-aile birliğinin aktif rol almasının sağlanması önemlidir. Ailelerin destekleri ile okul yönetimine onların fikirlerinin beyanı katılımcı etkileri bir sinerjiye dönüştürerek yeni çalışmaları destekleyecektir. Eğitim kurumlarında öğretmenlerin katılımcı rol almaları, okul kültürünü etkileyerek gelecek yıllar adına kurumsal kalıcı başarıya büyük etki etmesi düşünülebilir. Öğrencilerin sınıf ortamında ve okulda akademik çalışmalarda, projelerde, sportif ve kültürel etkinliklerinde katılımcı rol oynaması başarılarını olumlu yönde etkileyecektir. Ayrıca okul yönetimi, öğrencilerin düşüncelerini ve istekleri her zaman dikkate almalıdır. Yapılabilecek uygulamalarla ilgili tüm karar süreçlerinde birlikte yer almaya çalışılmalıdır. Diğer bir nokta ise; öğrenci üzerindeki sessizlik bulutlarını ortadan kaldırmak, onları etkin bir çalışma içine sokmak için okul ekip ve kurullarında öğrencilere yer verilmelidir. Kurumlara yeni dahil olanlar,  kendilerine yer bulma kaygıları ile ilişkilere daha fazla önem vermektedirler. Bu boyutta da okulda mentörlük görevi üstlenen kişiler devreye girerek yeni gelen çalışanlara yardımcı olmalıdır. Mentörler, kılavuzluk ederek kurumlara yeni katılanların uyumunu sağlamaya çalışmalıdır. Çalışanların düşük ve yüksek gelirli olmaları da sessizlik davranışlarının farklılık göstermesinde etkili olmaktadır. Düşük gelirli çalışanlar, yüksek gelirli çalışanlara göre korkuya ve kendini korumaya dayalı sessizlik davranış eğilimindedirler. Böyle düşüncelerin etkisini eğitim liderleri ortadan kaldırarak, paydaşların eşit olduğu olgusu ile hareket etmelidir.

(medyapusula.com)

 

 


 

Eklenme Tarihi: 01:12 07-04-2016